Şifalı bilgiler canım kitabım serisinden yazılarımıza devam edelim Şimdi size birkaç örnek hastanın doktora gelmesi ve müdahale edilmesi hakkında faydalı olacağını düşündüğüm kısa bilgilere vereceğim

Örnek 1

Kapı açılır içeriye genç bir bayan girer. Kucağında battaniyeye sarılmış bebek vardır.Hemşire hanım kayıt yapar.

Hastanın adı soyodı..

Aliye….

Babasının adı..

Abudullah

Yaşı

-Altının içinde (işte hatalardan biri. alt bezinin içinde mi yazıyor kolunda altın bilezik veya künye var onun içindemi yazıyor altı yaşında mı gelişme geriliğimi var yoksa altı aylık mı Sağlıkta kişinin yaşı bitirdiği süre olarak söylenir Yani eğer bu çocuk altı ayın içindeyse 5 aylık demektir)

Nerede oturuyorsunuz (Bu bilgi hem istatistikler için hem hastaya ulaşılması gerekli durumlar için hem de bulaşıcı hastalıkların bölgesini ve kaynağını tespit etmekte önemli olduğu için istenir.En az mahalle mutlaka doğru bilinmeli.Büyük hastanelere farklı ilçelerden gelen hastalar olduğu için il ilçe mahalle ayrı kaydedilmelidir.)

Babamın evinde eşimin işi yok da.

Hangi mahallede

İsmini bilmiyorum biraz ileride pazarın orda

Doktor artık lafı alır ve hastayla ilgilenmeye başlar

Geçmiş olsun kim hasta

Bebek doktor bey isahali var

Kaç gündür

Dün sabah başladı akşama kadar altı sefer sarı bol sulu yaptı.Hafta sonuydu tuz şeker karışımı sıvıdan hazırladım.Her dışkılamdan sonra içirdim bu sabahta erkenden kontrol için size getirdim.

Doktor ve hemşire mahallesini bile bilmeyen kadının verdiği bilgiyi ve söyleyiş biçimini hayretle dinler ve muayeneye geçerler.Doktor tedavisini vererek tavsiylerde bulunur ve şifa dilekleriyle uğurlar

Örnet 2:

Genç erkek hasta iki büklüm şekilde acilin kapısından içeri kolundan bir yakını tutar halde girer.Bir eli karnının üzerindedir Yüzünde her bir mimik kası kasılmış haldedir Ağlamış yada ağlamak üzeridir. Acil çok yoğundur ve bütün muayene masaları doludur. Kenarda bir sandalye bulup otururlar

Beş dakika sonra şiddetli bir bıçak saplanır gibi bir sancı girer ve kıvranması iki kat artar. Bir dakika sonra sancı da ağrıda hafiflemiştir Yakınına ağrının artık geçtiğini ve gitmek istediğini söyler.Artık kendini daha rahat hissetmektedir.Yakını biraz daha kalmaları gerektiğini söyler.Acilin yoğunluğundan sohbete dalarlar çalışanların ilgilenmemelerinden dert yanarlar onları eleştirir hatta hakaret ederler.Artık gidip kendi tedavilerinin başarısını kutlayacaklardır.Gelmeden bir saat önce içtiği ağrı kesici onu iyileştirmiştir ona göre. Hızlıca oturduğu  yerden kalkar hasta  ve düşer bir anda beyaz önlüklü kollara

Beyaz önlüklüler nereden gelmiştir o anda.Beyaz önlüklü alışkanlık ve meslek icabı evde karısını çocuğunu yolda gördüğü komşusunu kapıdan giren her insanı izler ve yorum yapar.Bu izleme yani gözle muayene isnpeksiyon deriz Her meslek guruplarında kendi işiyle ilgili bir dikkat yoğunluğu oluşur

Bu hasta da böyle yapmış daha önceden gelen hastayı muayene etmiş tedavisini düzenleyip yardımcısına talimatlar verirken bu hasta dikkatini çekmiştir

Hastanın yüzünün soluklaştığını görünce ayağa kalkınca düşeceğini tahmin etmiş ve hastaya doğru yönlenmiştir.

Hastayı olduğu yerde koridora yavaşca uzatırlar Hava yolunun kontrolünü yapıp hastanın başını çenesini iyice yukarı bakcacak şekilde düzenler Hasta nefes alıyordur. Ayaklarını kaldırır hasta yakınına ayakları emanet eder.Hızla yanlarına gelen hastanın tansiyonunu seri biçimde ölçmeye başlar.Bu arada doktor hastanın gözlerine ışık refklexini kontrol ederken şah damarından nabzını almaya çalışır.Hasanın tansiyonu düşmüştür Koruyucu mekanizmaya yenilmemek için damar yolunu açarlar

Damar yolunu açmak demek hastanın uygun olan bir toplar damarının ki en sık kolundan serum takmaktır. Bu sayede hem tansiyonu enerji açığı hem de tedavisi düzenlenebilir .Hasta sedyeye alınarak muayene odasınıa götürülür ve teşhis edilmeye başlar

Hastanın yapılan incelemelerinde Bilincinin açık koopere karşılıklı mantıklı konuşma mevcut.oryante zaman ve mekanı tarif edebiliyor kendi kendine solunumu var ve yeterli bulunur. Kalp atımı var ve ritmi düzenli batın muayenesinde barsak sesleri artmış elle muayensinde ise batın sert ve ağrılı.

Ayakta çekilen batın filminde karaciğer altında hava görüntüsü mevcut

Tahlillerde

WBC (white blood cell=beyaz kan hücreleri=akyumarlar)10,000 in üzerinde yani yükselmiş yani iltihabi bir olay gerçekleşmiş

RBC : Red blood cll=kırmızı kan hücreleri=al yuvarlar 5,10 6  düşük y ani kanı azalmış

HTC hemotokrit kanın şekilli elemanlarının kanın tamamına oranının yüzde ile çarpımı %35  altında yani kan hücre kaybederek azalmış

HB hemoglobin : kanda alyuvar içinde bulunup oksijen taşıyan madde 12 in altında yani alyuvar azalarak kanı azalmış

HAstanın bir aydır karnı ağrıdıkça ecza dolabında bulunun ağrı kesiciyi kullanmış ve ağrılar aç karnına olmasına rağmen ilacı kullanmaktan vazgeçmemiş olması ve bütün bilgileri bir araya getirince mide ülseri perforasyonu (delinmesi) teşhisiyle ameliyat hanenin acil operasyon için hazırlanması uygun bulunmuştur Bilirsiniz ki ağrı kesiciler mideye dokunur Artık anladınız ki ecza dolabında ağrı kesici bulundurulmaz

İshali başta ikiye ayıralım

1-Kalın barsak isahali

2-İnce barsak isali

Kalın Barsak İshali

Kalın barsak ishalinde dışkının günlük sayısı çok ama dışkı miktarı azdır.Önemli özelliği ise tuvalete kalktığımız halde işiniz bitmemiş hissidir.İhtiyaç hissedersiniz ama gittiğinizde umduğunuz kadar yapamazsınız Yolda sokakta sıkışsanız zamanınız vardır tutabilirsiniz.

İnce Barsak İshali

İnce barsak ishalinde ise günlük sayı daha az ama bir seferdeki dışkı miktarı çok ve suyuda oldukça cömerttir.Daha tuvalete oturur oturmaz fazla enerji sarf etmeden bir nehir misali akaar gider.İşiniz bittiğinde olay bitmiştir. Ancak ne zaman geleceği belli olmaz.Çat kapı gelince de yetişmeniz lazım yoksa…

Şimdi de ishali başka türlü sınıflandıralım

Toksik ishal (zehirli ishal): İsim korkutucu ama o kadar da tedavi edilemez değil.Hatta en kolay tedavi edilen şekli diyebiliriz.İnce barsak ishali gibi etki yapar. Etken çok farklı değildir. Etken virüs olabilir bakteri olabilir Etkenin kendisinden ziyade salgıladağı maddeye karşı aslında bağırsağın savunma mekanizmasını çalıştırmasıyla ortaya çıkar. Bağırsak kasılma hızını artırarak etkeni biran önce vücuttan atmaya çalışır. Buda buruntu diye tarif edilen sebep olur.Diğer taraftan barsak içi salgıları artırarak barsak içi kayganlığı artırıp etkenin barsak duvarına yerleşmesini önlemeye çalışır. Rengi çoğunlukla sarıdır. PRinç yıkantı suyu olarak tariflenen beyazımsı renk kolore için özeldir.

Mekanik İshal: Daha çok üşütmelerde ve ilaçların yan etkisi olarak gözlenir.Aşırı lifli gıda meyve sebze yenilmesi halinde de olur.Olay barsak kasılmasının uyarılması sonucu hızlı çalışmasıdır.Kasılmalar daha güçlü olduğundan daha sancılı olur tedavisi kolaydır. Rengi gaita renginin açığı veya sarıdır. Kusma bu ishalde daha sık eşlik eder.

Dizanteri tipi ishal: Karın ağrısının sıklıkla eşlik ettiği ama dışkılamadan sonra da ağrının devam ettiği kalın barsak ishali dir. Bulaşıcılığı yüksektir. Kırmızı renkli kanlı balgama benzer. kıvamlı ve yapışkan maddenin bulunduğu bir tiptir. tedavisi zor ama önlenebilirliği kolaydır.Sadece genel temizlik kurallarına uymak yeterlidir. Ellerin tuvaletten sonra da yemekten önce de bol sabunlu su ile yıkanması meyvaların ve muslukların dezenfektan malzeme ile silinmesi vb..

Dizanterinin de iki tip vardır. Basili ve amipli. Ama konularda fazla derinlere inmeyelim. yoksa ders kitabı gibi oluruz. Sohbet eder gibi bilinmesi gereken yeterli şeyleri konuşsak kafi.

Talebiniz olursa anlatım dilini anlaşılır tutmak kaydı ile daha mekanizmalara etkenlere ve tedavilere yönelik sizin istediğiniz konularda kitap da hazırlayabiliriz.

Yeter ki okuyun okuduğunuzu öğrenin öğrendiğinizide uyulayın.

Birde yeşil renkli ekşi kokulu bakteriel ishal var ki tedavisi kolay Fırsat bulan bakter vucut direnci düşer gibi olunca sayısını artırarak kendi lehine birşeyler yapmaya çalışıyor

Yukarda ki bütün ishaller ve tarifleri unutun. Onlar içinden sadece dizanterinin önlenebilir ve bulaşıcı olduğunu unutmayın.

İshalin teşhisi size ait ama sınıflandırması ve tedavisi kesinlikle doktora ait

İshalin kesin kuralı kabedileni yerine koymaktır İshalde kaybedilen nedir

İlk olarak göz çarpan dünyanın dörte üçünü insan vucudunun yüzde 60 nı oluşturan suyun kaybıdır.Bebeklerde ishalin hızla kilo kaybına ve durumu kısa sürede trafjik hale getirmesine sebep ve vucutlarının yüzde sekseninin sudan oluşmasıdır.

Barsakalrda besin maddesinin fazla süre kalamaması besin maddelerinin yeteri miktarda emilememesine yol açar.Bu besinlerden tanıdığımız enerji kaynağı şekerdir.Bunun yanında vitaminler proteyinler ve yağlardır.Ama bizim için en çok öneme sahip elektrolitlerdir. Sodyum klor potasyum bikarbonat vb.

Kural neydi ? İshalin kesin kuralı kaybedileni yerine koymaktır

O zaman önce suyu yerine koymak gerekir.Bilin ki sağlıklı erişkin bir birey dakika da 1cc idrar üretir. bir günde kaç dakika var hiç düşündünüz mü ? 1440 dakika bu da demektirki sağlıklı bir birey bür günda yaklaşık 1500 cc yani 1,5 litre idrar yapar.Bu su kaybımıdır. Evet başka su kaybı nedeni nedir? Soluk alıp verirken nemli hava üflediğimizde yaklaşık 500cc yani 0,5 litre solumda kaybeder.Birde büyük abdestle 0,5 litre kaybeder Toplam yaklaşık 2,5 litre günlük kayıp var.Bu kayıp hiç birşey yapmayan insanın kaybı.Kişi terliyorsa yada çok sıcak günlerde kayıp artacaktır. Kendinizin yaşam tarzına göre kayıp artı 2,5 litre artı ishalde kaybedilen kadar sıvı alınmalıdır.

Buna ek olarak kaynatılmak suretiyle mikroplardan arındırılan yaklaşık 1 litre suyumuzu içebilir sogukluğa gelen kadar bekleyelim.İçine bir çorba kaşığı şeker yarım çay kaşığı tuz(sodyum klorür) atıp karıştıralım. Bu sadece çocuklar için değil bizim içinde geçerli. Her dışkılamadan sonra mutlaka bir miktar içelim

Bikarbonat eksikliği daha çok asit-baz bozukluğuna yol açar.Suyun ph sı erken dönemde kendi başına faydalı olur. İleri dönemlerde hazırlanan sıvıya biraz karbonan koyulabilir.Daha kestirmesi sağlık ocaklarından ya da eczanelerden sulandırılmak üzere hazırlanmış o R. S paketlerinden temin edebilirsiniz. ORS )Ağız dan sıvı yerine koyma ASL tedavisi anlamına gelir.)üzerinde tarifi yazar

Potasyum içinde patates muz gibi yiyeceklerde kullanılabilir.

Bu bahsettiğimiz sıvı ishal başlangıcıdan itibaren kullanılabilir.Hatta ishal olmadan yumuşak gıda çıkarılmaya başladınığında da kullanılabilir. İshalin başlangıcı ile kullanılmaya başladığın da sarı renkli masum ishalin tedavisi bile olabilir.En doğru yapılması gerekli olan doktara gitmek verilen tedaviyi bilinçli olarak uygulamaya sokmaktır.

Özelikle üzerine basarak vurgulamaya çalıştığım  yukarda ki tedavinin genellikle ciddiye alınmamasının yanlış olduğu. İShal tedavisinin kalbi olduğu.Yapılmasıının mutlak gereli olduğuşey ise Sancı kesici ve ishal durdurucu diyerek satılan ilaçları doktor söylemeden kullanmaktır.Çok yanlış olabilir

Bir önceki yazımıza kaldığımız yerden devam edelim

Peki siz en değerli ama dayanıksız organı bilebildiniz mi? Cevap Beyin olacak. İlk yardımdaki altın süre olan 4-6 dakika beynin aksijensizliğe tahammül süresi. Bu dakikalardan sonra hasarlanmaya başlar.En tahammüllü organi bildiniz mi? Deri doğru cevap.Bielenleri tebrik ederim

Beyne kan gidişini artırmak için yer çekimine teslim olan kol ve bacaklarda hatırı sayılır miktarda ki kanı buraya yönlendirebilirim Peki ama nasıl? Tabi ki yerçekimini lehime çevirerek.Kollar ve bacaklara extremite deriz. Üst extremiteler ve alt extremiteler. Extremiteleri yukarı kaldırırsam yerdeki vucudu kan daha hızlı dönüş yapacak. kalp de güçlü pompalarken hatırı sayılır miktarda kanı beyine gönderebilecek. Ectremiteleri yükselttiniz de bunu nasıl yaptınız.Umarım bir yukarı bir aşağı yapmadınız Bulduğunuz destek olmaya uygun herhangi bir eşya yada kişiyi kullanarak sürekli kalp seviyesinden yüksek kalmasını sağlayınız.Beynin beslenmesi asgari miktara ulaşınca bilinç yerine gelecek ve işler yoluna daha hızlı girecek.

Birde D vardır (Diferansiasyon) Ayırıcı tanıtılan düşünüp seçe seçe kesin tanıya gitmek  Bu D yi doktora bırakın A B C sizin olsun

ABC yi uygularken dikkatinizden bir şeyi de kaçırmamak lazım. Hasta da beyin kanaması varsa yapılan işlemlerde ABC nin C sinde ciddi değişikliğe ihtiyaç olacak. Hava yolu yine açık kalacak şekilde olmalıdır. Bunun için de önce boyunluk takmak daha doğrudur.

Tekrar nabzını kontrol edip dolgunlaşıp yavaşladığını hissedersek kendimizle gurur duyabiliriz

Hastanın bilinci yerine tam olarak geldi ve sorularmıza mantıklı cevap veriyorsa hemen yanınızda bulundurduğunuz ambalajlı şekeri açıp birer birer hastanın ağzına vererek yemesini sağlayınız.Aslında adrenalin epinefrin in bir etkiside kanda şeker miktarını bir miktar yükseltmektir. Şeker hastalarının sinirlendiğinde heyecanlandığında şekeri bu yüzden yükselir.

Dedim ya kafa içi kanaması yoksa Bilinç rahat olarak açılacak ancak kafasından dışarı akan kan miktarı biraz artabilecektir.Görünen kanamadan korkmayınız.Yine memcut ecza dolabı varsa iki rulo halinde hazırlanmış sargı bezi nin birsisinin 20 cm lik parça kesin.Arasına biraz pamuk koyup katlayın. Hazırladığınız bu pratik petle kanayan yeri bastırarak silerken kanamanın kaynağını görmeye çalışın. Elinizde ki sargı rulosunu rulo halini bozmadan kaynağını bulunca seri şekilde bunun üzerine bastırın Diğer sargı rulosunu sıkıca bunun üzerinden kafaya sarın. Mevcutsa buz dolabından buz aküsünü alıp sargının üzerine bastırın kanamayı daha çabuk durdurmanıza yardım edecektir.Ecza dolabı da buz dolabıda yoksa baskı yapacağınız herhangi bir şey de olur.

Tansiyon aletini alarak tansiyonunu ölçün ve bir kağıda not etmeye çalışın Yanına saat hatta dakika da yazın.

Hastayla konuşun ve onu uyanık tutmaya çalışın Hastaya ilk önce merak ettiği sorunun cevabını uygun bir dille ve kısa olarak cevaplayın Soruyu tahmin edebildiniz mi ?

BANA NE OLDU ? Bu masum soru geçici bir bilinç kaybı olduğunu anlatır. Bu soruyu sorarsa cevabı verin kalkma isteği olursa kibar bir şekilde önleyin ve ona  siz bir soru sorun.

HABER VERMEMİZİ İSTEDİĞİNİZ KİŞİ YADA TELOFON NUMARASI VERMI?

Bu soruyuda hastayı panikletmeden sormak çok önemli. Bilgi alınırsa az önce tansiyonunu yazdığınız kağıda ekleyin Çok özele inmeden hastayı konuşturun hem bilgi alın. Hasta yeniden bilincini kaybederse doktorların teşhis ve tedavisinde bu bilgiler hasta için çok yararı olabilir.

Bilgileri aktarırkende kendinizce önemli önemsiz ayrımı yapmadan mümkün olduğu kadar aynı kelime ve cümleleri kullanın Buda dördüncü kural olsun.

Ambulans geldiğinde doktora bilgileri aktarın.

Bilgiler oluşum sırasına göre kısa kısa ve her cümleyi birkez kullanarak aktarın. Doktorun hasta yakınına ulaşmasına yardımcı olun.Çok zorda kalmadıkça hasta yakını ile siz temasa geçmeyin.

Hastaya müdahaleyi anlatırken bazen ben yapıyorum bezende siz yapın dediğimin farkındayım. Sanki yazım hatası varmış gibi değilmi ? Yapılan müdahalelerin arasında ki farkları oluşturmaya çalışın. Cevabı bulduğunuzda bütün müdahaleleri kendiniz yapıyormuşcasına kitaba istediğiniz değişiklikleri yapın

Olaydan bir hafta sonra müdahale ettiğiniz hasta iyi şekilde size gelir ve teşekkür eder tabi bu durum günümüzde pek rastlanmıyor ama.

Hastamız konuşur

Ben şeker hastasıyım O gün ishalde olmuşum. SAbah aç karnıma şeker ilaçlarımı aldıktan sonra öğlene kadar ishalim kesilsin diye hiçbirşey yemedim içmedim. Öğlen yemek saatine yakın iyice açıkmış ve susamıştım. Bilirsiniz ki şekeri düşen kişi biraz asabileşir.Bende öyle oldum ve bir arkadaşımla tartıştım.Arkadaşımdan uzaklaştım öğlen tatili için lokale geldim Sinirim hala geçmemişti

Doktorun söylediğine göre ucuz atlatmışım.

Şekerin düşmesi başlı başına proplemi başlatması yanında sinirlenince vucudumun enerji ihtiyacıda artıyormuş. Daha hızlı çarpan kalbim beynim ishale kaybedipte yerine koyamadığım su yüzünden kanımın miktarını az olarak algılamış.

Bir kahvaltı yapmamam ve su içmemem bir hafta hastanede yatmama sebep oldu.

Hastamızı bir önceki şifalı bilgiler kategorisindeki yazımızda anlatmıştık şimdi ilk müdahaleye gelelim

Müdahaleye başlıyorum. Hayattta olduğunu öğrenir öğrenmez boyun kırığı varmı sorusunu cevapladmaya çalışıyorum.En çok kullandığım emlimle ki bu el daha hassastır hastanın ensesinin ortasına parmaklarımız yerleştiriyorum. Yerleştirirken baş parmağım ya baş yada hastanın sırtını gösteriyor olmalı. Fazla bastırmadan hafif hareketlerle boyun omurlarını hissetmeye çalışıyorum. ( Çıtırtı veya boyun kırığı şüpesi varsa hasta kesinlikle kımıldatılmaz.) Hastanın başı kımıldatılmadan boynunun altına hififçe az bir destek verip ilk yardımın A B C sine devam ediyorum.

Bu harfler aslında ingilizce kelimelerin baş harfi ama bizim alfabemize de uygun. İşin başlangıcı olarak kabul edebiliriz.

A – Airway (hava yolu) : Ambulans gelse ya da hastanede olsa airway denen bir  alet hastanın ağzına sokularak dilin arkaya kaçıp hava yolunu tıkaması önlenebilir. Ama bizim vakada henüz ambulans yok. Tekrar ediyorum hastayı kımıldatmadan hastanın ağzına parmağınızı sokup ağzındaki varsa takma dişini gıda artığını vb. maddeleri çıkarıp ağzını açık tutmaya çalışıyorum.Yakasını gevşetip boyun kısmına şöyle bir göz atıyorum. Kolye vb malzeme sıkıştırabilir. Ya da bahsettiğimiz kolya tarzında  bir bilgi kağıdı olabilir.Cebimden ışıldağımı çıkarıp ağzı tekrar kontrol etmeye çalışıyorum. Bu ışıldaktan artık sizde de var değilmi ? Hastanın dilini tutup dışarı doğru çekiyorum. Hastanın bilinci açık olup size  yardım edebiliyorsa işiniz daha kolay. Hele boynunda kırık olmadığını hissedip hastada olmadığı konusunda okey verirse daha uygun  pozisyonda müdahale mümkün olacaktır.Lütfen dikkat boyun kırığı çok önemli. Hayatını kurtarıcam derken ömür boyu felç olmasına sebep olabilirim.

B – Breathing (solunum): Yanınızda yardım edebilecek birisi varsa bu kitabı okumamış olsa bile siz onu yönlendirebilirsiniz. Hastanın başına toplananları uzaklaştırıp kapalı bir ortamsa pencereleri açarak ortamın hayat kaynağı oksijen miktarını artırmaya çalışabilirsiniz. Hasta nefes almıyorsa sunni solunum yaparsınız. Nasıl yapacağınızı ilerde anlatacağım. İş yerinde iseniz orada hani bulunsa iyi olur demiştik ya oksijen tüpü ve ambu cihazının kullanım yeri tam burasıdır.

C – Circulation (dolaşım) : Kalbin çalışıp çalışmaması ve kan dolaşımının yeterliliği değerlendirilir.Kalbin durduğundan kesin eminseniz ancak kesinlikle eminseniz kalp masajı yaparsınız hayat kurtarıcıdır.Kalbi atıyorsa işim kolay Sempatik aktivite işine yardım etmeliyim.

ÖRNEK 1 – Bulunduğunuz ortamda ( neresi olduğu hiç önemli değil ) karşınızda duran kişi bir anda suskunlaştı durgunlaştı. Biraz öncekinden daha farklı görünüyor. Yüzü soluklaşmaya başladı yüzünde saç diplerinde parlaklık gibi görüntü oluşmaya başladı…

Bu noktaya dikkat bu yazıyı okumadan sizdeki psikolojiyi muhtemelen şaşkınlık ve donakalma oluyordu. Olay biraz daha devam edip sonucu görünce yardım için çekinmeden tüm benliğnizle yardıma koşuyordunuz. Bundan böyle müdahale için daha fazla beklemeden bu aşamada teşhisinizi koyup işleme başlamanız gerektiğini biliyosunuz ne dersiniz ?

Haklısınız daha olayın ne olduğunu anlatmadım ama müdahale noktasında sizi biraz tutmak istedim.İnsanlar daha uzun kaldıkları yeri daha iyi öğrenirler.Kestirme yollar bulurlar Side zamanla müdahale noktasını daha erkene alabilirsiniz.

Vakamıza devam edelim. Kişi olduğu yere yığıldı.Tabi ki dayanacak yeri yoksa kontrolsüz bir biçimde düştü. Çevrenin yapı şekline göre az yada çok şiddetle kafasını çarptı. Saçlı deriden kanama başladı. Bu kanı gören bir kişide kan tutması yüzünden bayıldı oda düştü. Korkmayın bu biraz şanslı olsun Vakayı biz yazıyoruz ya.

Panik yapmayın ve soğukkanlı olun. Bu ÜÇÜNCÜ kuralımız olsun.

Şimdi bakın benim kafamdan neler geçiyor. Sizinkilerle karşılaştırın.

Öncelikle kan tutan kişi bu vakada kendiliğinden uyansın ve yavaşca kalkıp kenara otursun. O sırada sizin bağırmanız ve yere düşenlerin gürültüsüne ben geliyorum. Vakayı gördüğüm andan itibaren kendime tariflerken hedefe doğru hızlanıyorum. Bu arada 112 arayın diye yüksek sesle söylüyorum. Yerde rasgele yatan kafa bölgesinden yere kırmızı akışkan bir madde uzanan boynu kol bacakları yerçekimine teslim omuşcasına halsiz görünen bir kişi !!

Okuduğunuz gibi önce beynim vakayı tanımlıyor. Tabi bu tarif bir saniye bile sürmüyor.Aynı anda hastanın yanına ulaşıyorum..

Dikkat

Hastayı hiç kımıldatmadan nabzını kontrol ediyorum.Aynı anda nefes alıp almadığını anlamaya çalışıyor ve yine aynı anda kafadan akan sıvının kan olup olmadığını tespit etmeye çalışıyorum.Araya reklam almadan devam ediyorum ama sizde bunları siz olsaydınız nasıl yapardınız hayal etmeye çalışın.

Yine beynim hastada olası sebepleri sayıyor. Beyn kanaması Beyinde damar tıkanması bunlarla sebep ani tansiyon yükselmesi Ani kalp krizi Kalbin etini besleyen damarlarda ( biz bu damarlara KORONER dikkatli okuyun hep yanlış söyleniyor. ” KoronerLER diyoruz  ani daralma ( buna da spazm veya vazo spazm diyoruz ) Bir sara hastası ( sara hastalığına epilepsi deriz ) Yoksa bir iç kanama mı geçiyor. Tansiyonu düşmüş olabilir.

Peki hasta düşünce boynunu kırmış mıdır. ? Kaburgası kırılıp akciğerini delmiş midir. ? Dalak ya da karaciğerinde yarlanma olmuşmudur. El ayak parmak bilek kırığı olmuş mudur ?

Kafasından gelen kansa kulaktan mı burundan mı yoksa yarlalanan saçlı  deriden mi gliyor. KAfa içi kanama da varmıdır.

Hastayı hiç kımıldatmadan … Nabzını kontrol ediyor aynı anda nefes alıp almadığını anlamaya çalışıyor. ve yine aynı anda kafadan akan sıvının kan olup olmadığını tespit etmeye çalışıyorum demiştim ya. düşünmeyi bu işleri yaparken ayrıca zaman harcamadan yapıyorum. Bu işler de yaklaşık bir dakika sürüyor.

Hastanın nabzı zar zor hissediliyor ve çok hızlı nefes alıyor ama havasız kalmış gibi. Teni oldukça soğuk Anlındaki parlayan şeylerde tere benziyor ama soğuk. Demek ki soğuk ter de oluyormuş

Şu son paragrafı aklınızda tutup diğer benim aklımdan geçenleri kısa süreliğine unutun. Bu tabloda vücut herhangi bir sebeple amma gerçek amma algılama hatası ile mevcut kan miktarını az agılıyor . Kendine göre en önemli ve dayanaksız organın kan miktarını sabit tutmak için diğer kendince daha az değerli organın damarlarını iyice daraltarak ona kan gitmesini çok azaltıyor. KAn gitmesini alttığı organın rengi soluklaşıyor ve sıcak kan azalınca organın ısısı düşüyor.

Damarlar daraltma işlemini SSEMPATİK aktivite ile yapıyor. ( ismi sempatikte yaptığı görüntü sıkıntılı ) Sempatik aktivite vücudun istemli olarak kontrol altına alamadığı kendi kendini yöneten sistemin (OTONOM SİNİR SİSTEMİ ) bir parçasıdır. Sistemin sempatik kısmı uyarılınca böbrek üstü bez den ADRENALİN ve noradrenalin ( evet bildiğiniz adrenalin ) salınır. Şimdi isimleri yenilendi. Duyarsanız şaşırmayın Epinefrin ve norepinefrin odlu. Ancak adrenalinin işi yalnız bu değil . Kalbin daha hızlı ve daha kuvvetli kasılmasını da sağlıyor. Bu arada tez bezlerinide uyararak terlemeyi sağlıyor terde soğuk organınüzerine çıkınca soğuk oluyor.

Bu algılama uzadıkça en değerli organ korumak için başka organların damarlarına da aynı uyulamayı yapıyor.Mesela ilerledikçe böbrekleri de gözden çıkarıyor. Ama bizin için böbrekler vazgeçmesi kolay olmayan organlar İşte bu safhadan önce mutlaka müdahalenin DOĞRU yapılması çok önem taşıyor.

Merakınız ve sabırınız iyice zorlandı mı ? İyi iyi Buraya kadar okduysanız baya yok kat ettiniz demektir.

Devamı sonraki yazıda…

1- En önemlsi kendimiz için kolye tarzında içinde adını soyadınız, yaş, kan gurubunuz mevcut önemli hastalığınız, can kurtarıcı maddenin hangi cebinizde olduğu, çıkmaz kalemle okunaklı olarak yazılmış bilgi kağıdı

2-Kalem tarzında cepte rahat taşınabilen ışıldak

3- Yukarda tariflenen şekilde şeker (Hem siz hem başkaları için diyorsanız ki ben şeker hastası değilim yinede taşıyın. Kahvaltı yapmadan çıkarsanız öğen yemğiniz gecikir aşırı enerji kaybedeceğiniz işler yaparsanız vesaire )

4- Yaz aylarında az miktarda tuz yada tuzlu yiyecek(tansiyon hastaları taşımasın)

Evde ki özeliklerin hepsi geçerli olmakla birlikte iş yerinin özelliğine ve bulunduğu yere göre ekstralar bulunabilir. Birkaç örnek verelim

İş yeriniz zemin katta ve acil ambulansının kolay ulaşabileceği yerdeyse sorun yok. Ama yüksek binada veya dar sokaklarda ambulansın ulaşamayacağı yerde ise…

1- Oksijen tüpü ve başlığı hortumu ve maskesi

2- Ve veya ambu cihazı ve maskesi ( televizyonlarda görürsünüz ellerin arasında büyük bir balon gibi belirli aralıklarla sıkar bırakır )

3- İş yerinde personelden kronik hastalığı olup acil durumda hayat kurtaran ilacı varsa ( üstünde kim için ve ne olduğu yazılmış şekilde ) bir yedekte bu dolapta bulunsa hiç ,de fena olmaz

Başlığa dikkat etmişinizdir umarım.Ecza dolabında olmaması gerekenler yani yakından uzaktan ecza dolabına yaklaşmaması gereken malzemelerin listesi lütfen bunu uygun bir şekilde not edin ecza dolabına yapıştırın

1- Toz ve kir

2- Gıda artığı (bu kadar da olur demeyin gördümki uyarıyorum)

3-Ağzı açık malzeme

4- Kullanım tarihi geçmiş malzeme

5- Antibiyotik ilaç

6- Ağrı kesici ilaç ( açıklamasını devam yazılarında bulacaksınız )

7- Kullanılmış göz damlası

8- Tornavida

9- Temizlik bezi

10- Kapı Anahtarı

1- Tansiyon aleti ve kulaklık

2- Beden Derecesi

3- Işık kaynağı (Pilli yada şarjlı cep ışığından daha büyük karanlık ortamlar için)

4- Sıcak su termosu

5- Buz aküsü.(eczanelerden rica etseniz bile bulabilirsiniz yada yarım litrelik pet şişeye uygun miktarda su koyup buzlukta her zaman rahatça ulaşılabilecek kısma koyun)