Bağımsız uzmanlar, DSÖ’nün domuz gribi karşısındaki tutumunu inceleyecek.

Bağımsız bir grup uzman, Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ), ilan edildiği gibi büyük bir salgına dönüşmeyen domuz gribi karşısında aldığı tutumu inceleyecek.

DSÖ’nün griple ilgili yetkilisi Dr. Keiji Fukuda, Cenevre’de gazetecilere yaptığı açıklamada, 30 kadar bilim adamı ve halk sağlığı yetkilisinin incelemeye bu ay içinde başlayacaklarını, ön bulguların mayısta DSÖ Genel Müdürü Margaret Chan tarafından üye ülkelere sunulacağını söyledi.

Keiji Fukuda, yapılacak değerlendirmenin halihazırda ortaya atılan birçok soruya cevap arayacağını belirtti.

DSÖ’nün pandemi alarm ölçeği veya aşamalarının da incelenecek “kritik meseleler” arasında bulunduğu kaydedildi.

Fukuda, aralarında “çok tanınmış bilim adamlarının” bulunduğu uzmanlar grubunun ilk toplantısını 12-14 Nisan’da yapacağını, karşılıklı görüşmelerin yıl boyunca süreceğini, nihai raporunsa DSÖ’nün gelecek mayıstaki yıllık toplantısında sunulacağını bildirdi.

ABARTILAN DOMUZ GRİBİ

Çeşitli hükümetler geçen sene DSÖ’yü, domuz gribini pandemi ilan etmemesi konusunda uyarmışlar ve virüsün zararsız olduğu anlaşılırsa gereksiz yere alarm verilmiş olacağını bildirmişlerdi.

Pandeminin dünya çapında yeni bir virüsün gezindiği anlamına geldiğini belirten, ancak virüsün ne kadar tehlikeli olduğu konusunda hiçbir açıklama yapmayan DSÖ, kararını değiştirmemişti.

Dünya çapında domuz gribinden ölenlerin sayısı korkulanın ve her yıl normal gripten ölenlerin çok altında kalmış, talep olmayınca milyonlarca aşı da kullanılamamıştı. Hatta bazı uzmanlar, domuz gribinin kayıtlardaki en hafif salgın olduğunu söylüyor.

DSÖ, geçen nisanda, domuz gribi daha yeni ortaya çıktığı sırada tüm dünyada hükümetlerin referans aldığı “pandemi” tanımını değiştirmişti. Eski tanımda pandemi ilan edilebilmesi için yeni bir virüsün ortaya çıkması, hızla yayılması, insanların bu hastalığa bağışıklığının bulunmaması, yüksek ölüm oranına sahip olması ve bulaşma oranının yüksek olması gerekiyordu. Ancak yeni kararla DSÖ son iki şarttan vazgeçerek pandemi ilan etti.

Domuz gribi salgının, ilaç şirketlerinin karlarını artırmak için bu firmalarla ortak düzenlenen “bir korku kampanyası” olduğu, bu yüzden abartıldığı da iddia edilmişti.

AA

Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, medyada yer alan ‘Domuz Gribi Sezonu Bitti’ yönündeki haberlerin yanlış bilgiler içerdiği bildirildi.

Yapılan açıklamada ‘Bakanlık Kriz Merkezi kapandı’ bilgisi tamamen yanlış bir bilgidir. Bakanlık Pandemi Kriz Merkezimiz, Pandemi Bilim Kurulu ile beraber çalışmalarına devam etmektedir.” denildi.

Açıklamada, ’Bakanlık teslim alınmayan 35 milyon doz aşıyı iade edecektir’ yönündeki gilgilerin de doğru olmadığını belirtildi ve ‘Teslim alınmayan’ bir miktarın iadesinin nasıl olacağını anlamakta güçlük çekiyoruz.

Halk sağlığını ilgilendiren bu tür konularda ilgili mercilere doğrulatılmadan yapılan haberler, kamuoyunu yanıltmaya sebep olmaktadır.

Bu konuda daha hassas davranılması hususunu bir kere daha hatırlatarak, kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi için bu bilgilendirmeyi ilgilerinize sunarız.” denildi.

‘BÖYLE BİRİM YOK’
“Pandemi Kurulu’nda bu haberin kaynağını araştırdık. Ancak yabancı
kaynaklarda da böyle bir habere rastlamadık. Avrupa’da Avrupa Sağlık Kontrol Merkezi diye bir şey var. Bu kurum da aşının gerekli olduğunu sürekli söylüyor. Avrupa’da ya da dünyanın herhangi bir bölgesinde böyle bir şey söyleyen de yok. Dr. Wolfrang kimdir bilmiyoruz. Haberin özü yanlış, o nedenle yorumlamaya deyecek bir şey değil.”

Türkiye’de şimdiye kadar 415 kişinin domuz gribi hastalığından hayatını kaybettiğini belirten Öztoprak, onun dışında tanı konulmayan henüz örnek alınamayan pek çok hasta olduğunu söyledi. Pandemi gribinin domuzdan bulaşmadığını anlatan Öztoprak, sulardan da bulaşmadığını belirterek “Yıllardan beri grip geçirirdik ve grip çok da önemsemediğimiz bir hastalıktı. Birkaç gün evde yatar dinlenirdik geçerdi. Çoğu sağlıklı kişiler için böyle olmasına rağmen, özellikle kronik hastalığı olan kişilerde grip o kadar
masum bir hastalık değildi zaten. Solunum yetmezliği olup ölümlere neden oluyordu” dedi.

KITALAR ARASINDA YAYILAN BİR SALGIN
Öztoprak, daha önce kuş gribinin ortaya çıktığını hatırlatarak şöyle konuştu: “Kanatlılar arasında yayılan bir virüs insanlara bulaşma özelliği yoktu. Sonra insanlara bulaşma özelliği kazandı. Grip virüsünün özelliği çok hızlı değişim göstermesi. Kanatlılar arasında yayılan virüs insanlara bulaşınca ölümcül seyredince ortalık birdenbire karıştı. Pandemi grip diyoruz. Pandemi nedir? Kıtalar arasında yayılan salgına biz pandemi diyoruz. Bu grip virüsü de tüm dünyada kıtalar arasında yayılan bir virüs ve milyonlarca kişiyi etkileyen hastalık yaptı. Halen ülkemizde de 10 binlerin üzerinde kişi enfekte olmuş durumda. 24 Şubat’ta ilk oldu Meksika’da ortaya çıktı. Altı aylık bir kız çocuğunda saptandı. İnsanların seyahat etmesi çok kolaylaştı, herkes her yere seyahat etme pozisyonunda ve en çok seyahatlerin buluşma noktası da Amerika ve ilk oldu 15 Nisan’da oraya ulaştı. Bizim ülkemizde 15 Mayıs’ta saptandı. Amerika’dan gelen bir vatandaşımızdı.”

Öztoprak, 11 Haziran’da kıtalar arasında büyük bir salgın olduğunun fark edilip pandemi ihbarı yapıldığını belirterek şunları söyledi: “Temmuz ayından itibaren Dünya Sağlık Örgütü vaka sayımını bıraktı. Çünkü; sayılayamayacak kadar çok vaka oluştu. Dolayısıyla ‘Vaka saymayı bırakalım sadece biz nasıl önlem alabiliriz ona bakalım’ dendi ve Türkiye’de de artık vaka sayımı yapılmıyor. 10 binlerin üzerinde olduğu gözlendi. Özellikle Ankara ve İstanbul’da çok sayıda yayılım söz konusuydu.”

Türkiye’de kesin pandemi girip olduğu saptanan ölen vaka sayısının 415 olduğunu anlatan Öztoprak, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Fakat size şunu çok rahatlıkla söyleyebilirim çok düşük bir rakam. Çünkü; bizim hastalarımız arasında ölen ama pandemi grip virüsü saptayamadığımız büyük olasılıkla pandemik gribe bağlı öldüğünü düşündüğümüz çok hasta var. Tüm Türkiye genelinde bunu söylemekte mümkün. Dolayısıyla bu 415 kesin tanı koyulabilen ölüm sayısı. Onun dışında tanı konulmayan, henüz örnek alınamayan pek çok hasta var. Bunu çok rahatlıkla 4-5 katı düşünebilirsiniz. Dünya da yaklaşık 5 bin ölü oldu.”

ZKÜ Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Nefise Öztoprak, aşının öneminin burada ortaya çıktığını belirterek “Biz bu değerlere ulaşmak istemiyoruz. Onun için toplumun ne kadar çoğunu aşılayabilirsek bu değerlere ulaşmadan salgını daha az kişiyle atlatma şansımız var” dedi.
Pandemi gribinin domuzdan bulaşmadığını söyleyen Öztoprak, sözlerini şöyle tamamladı: “Bu virüse yakalandıktan 1 ila 4 gün sonra hastalık belirtileri ortaya çıkıyor ve bu süre bazen bir haftaya kadar uzayabiliyor. Bu hastalık insandan insana bulaşıyor. Domuz gribi deyince sanki domuzlardan insana bulaşıyor diye algılanmış. Hatta bu yıl insanlar kestaneleri toplamamışlar. Domuzdan bulaşması söz konusu değil, sulardan bulaşması, dağ sularıyla bulaşma söz konusu değil. Kış mevsimlerinin de gelmesiyle
birlikte kapalı mekanların havalandırılmamasıyla bu virüsün insanlara bulaşması çok daha kolay olacak.”

İHA

ABD’DE 4 SERİ ARIZALI
Dr. Ciblak, bir parti aşıdaki eksikliğin tüm aşı için genelleştirilmemesi gerektiğine dikkat çekti. Dr. Meral Ciblak, Pasteur firmasının Amerika’da üretilen aşılarının sadece 4 serisinde “antijen” eksikliği bulunduğunu, bağışıklığı güçlendiren bu maddelerin bu grup aşıya yeterli derecede girmediğini ve bu nedenle etkisiz olduğunu belirtti. Arızalı 4 seri dışındaki aşıların etkinliğinde azalma olmadığını belirten Dr. Ciblak, bizde de Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü’nde yapılan testlerden çıkan sonucun gerçekleri yansıttığını ve ortada şüpheye yol açacak bir durum bulunmadığını söyledi.

“HAMİLELER KORKMADAN AŞI OLSUN”

SAĞLIK Bakanlığı Pandemi İzleme Kurulu Üyesi ve Marmara Üniversitesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Bakır, Türkiye’de hamilelerin aşıdan korkmalarını ve inanmamalarını gerektiren bir durum bulunmadığına dikkat çekti. Prof. Dr. Bakır “Sanofi- Pasteur firması ABD’de 6 – 36 aylık çocuklar için düşük dozlu aşı üretiyor; oysa Fransa’da üretilen ve ülkemize gönderilen aşı normal dozdadır” dedi.

“Üretici firma ABD’de dağıtımını yaptığı aşının stabilitesini dağıtım sonrası da test etmeye devam etmektedir” diyen Prof. Bakır şöyle devam etti: “Bu testler sırasında 4 üretim bandında yüzde 12 civarında stabilite kaybı tespit edildiği için firma, ABD’de sadece bu bantta üretilen 800 bin dozu piyasadan çekmiştir.”

Açıklamaya göre gerçekleştirilen klinik çalışmalarda çocuklar 3 – 5, 6 – 9 ve 10 – 17 olmak üzere üç yaş grubunda değerlendirildi. Bütün yaş gruplarında çocukların tamamında tek dozla etkin bir bağışıklık yanıtı elde edildi. GSK’nın adjuvanlı aşısının uygulandığı çocukların yüzde 100′ünde elde edilen bağışıklık yanıtı, uluslararası ruhsatlandırma otoritelerinin koyduğu alt sınır olan 1:40 seroproteksiyon oranının üzerinde çıktı. Çalışmada bütün katılımcılara, yetişkinlere uygulanan Influenza A(H1N1) pandemi aşısından 3,75 mikrogramlık doz uygulandı.

Çalışmalar sırasında adjuvanlı Inluenza A (H1N1) aşısının kuş gribi etkeni olarak bilinen H5N1 virüsüne karşı geliştirilen ve Avrupa İlaç Kurumu tarafından onaylanan aşıya benzer bir şekilde tolere edildiği kaydediliyor. Çocuklarla yapılan klinik çalışmada aşı yerinde kızarıklık, ağrı ve şişkinlik görüldü. Ayrıca yorgunluk, düşük ateş, baş ağrısı ve kas ağrısı gibi genel etkilere de rastlandı. Ancak bu etkilerin, GSK’nın halen yaygın bir şekilde kullanılmakta olan adjuvansız mevsimsel grip aşısının yan etkileriyle aynı düzeyde veya biraz daha üstünde oldukları tespit edildi.

Cihan

Bakanlığın internet sitesinden yapılan açıklama şöyle:

“Ülkemizde, pandemik gribe yönelik olarak 16 Kasım 2009’dan itibaren 6 ay-5 yaş arası grup ile her yaştaki kronik hastalığı olanlara sağlık kurumlarımızda pandemik grip aşısı uygulaması başlatılmıştı.

Pandemi Yürütme Kurulu’nun almış olduğu tavsiye kararı doğrultusunda; 24 Kasım 2009 tarihinden itibaren 24 yaş ve altındaki bütün vatandaşlarımıza talep ettikleri takdirde aşı uygulamasına başlanılmıştır.

Daha önce aşılanmaya başlanmış olan gruplar arasında olup da henüz aşılanmamış olan kişilerin de talep ettikleri takdirde aşılanmalarına devam edilecektir.

Aşı uygulaması, sağlık ocakları, aile sağlığı merkezleri ve hastanelerimizde ücretsiz olarak yapılmaktadır

“Hastalığın yayılmasında en etkili grup çocuklardır” diyen Prof. Dr. Bakır, aşılanmayacak çocuklara yönelik öneriler sundu. Prof. Dr. Bakır’ın dile
getirdiği en dikkat çekici önlem 4 yaş altı çocukların zorunluluk olmaması halinde mart ayı sonuna kadar yuvaya gönderilmemeleri yönünde. Bakır, küçükleri H1N1 gribinin etkilerinden korumaya yönelik önerilerini sıralıyor:

 Çocukları aileleri dışında kimse öpmemeli.
 Çocuklar oyun parklarında diğer çocuklarla ve oyuncaklarla temas etmeleri engellenmeli.
 Çocuklar kalabalık mekânlara götürülmemeli.
 Çocuklara sık sık ellerini yıkamaları, mendil veya dirsek içine hapşırmaları gerektiği öğretilmeli.
 Evde hasta kardeş veya ebeveyn olması durumunda hasta olan kişiler maske takmalı ve çocukların odaları hastalık geçene dek ayrılmalı.
 2 yaş ve altında olan, kronik hastalığı bulunan çocuklar grip belirtileri başladığında doktor kontrolünde antiviral ilaçlarla tedavi edilmeli.
 Çocuklara zatürree aşısı yapılmalı.
 4 yaşından küçük çocuklar zorunluluk yoksa mart ayı sonuna kadar yuvaya gönderilmemeli.

13 ülkeden 15 bilim adamının oluşturduğu ve domuz gribi olarak bilinen Influenza A (H1N1) virüsünün yol açtığı pandemiye karşı Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) danışmanlık yapan Stratejik Uzmanlar Danışma Grubu (SAGE) pandemi ile ilgili son gelişmeleri değerlendirdi. Görüşlerini DSÖ’ye ileten grup, dünyadaki Influenza A (H1N1) virüsünün neden olduğu domuz gribi vakalarının çoğunluğunun ergenlik çağındaki gençlerden ve genç erişkinlerden oluştuğunu, çok genç yaştaki çocuklarda ise hastaneye yatış oranlarının yüksek olduğunu bildirdi. Uzmanlar ayrıca, pandemi aşılarının güvenliliğinin mevsimsel grip aşısından farklı olmadığını ve şimdiye kadar alışılmadık bir yan etkiye rastlanmadığını kaydettiler.

18 Kasım 2009, Farklı ülkelerden 15 uzmandan oluşan ve pandemiyle ilgili konularda Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) bilimsel danışmanlık hizmeti veren Stratejik Uzmanlar Danışma Grubu (SAGE) pandemi ile ilgili son verileri değerlendirerek görüşlerini DSÖ’ye sundu. Uzmanlar halen dünyadaki vakaların çoğunluğunun ergenlik çağındaki gençler ve genç yetişkinler olduğunu, 10 yaş ve üzerindeki adolesan ve yetişkinlere tek doz aşının yeterli olacağını ve pandemik aşıların yan etkiler bakımından mevsimsel grip aşıları kadar güvenli olduğunu bildirdiler.

En çok gençler etkileniyor

Tüm dünyada, Influenza A (H1N1) virüsünün neden olduğu domuz gribinden en çok ergenlik çağında olanlar ve genç erişkinler etkileniyor. Çok genç yaşlardaki çocuklar ise en yüksek hastaneye yatış oranına sahipler.  Farklı ülkelerden alınan verilere göre, hastalığa yakalananların %1 ile % 10’u hastaneye yatış gerektiriyor. Hastaneye yatanların %10 ile %25’i yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alınırken, bu vakaların %2 ile % 9’u ciddi ölümcül olabilecek sonuçlar doğuruyor.

Genel değerlendirmede hastaneye yatması gereken hastaların % 7 ile %10’unu hamileliğinin ikinci veya üçüncü üç aylık döneminde bulunan kadınlar oluşturuyor. Hastalığa yakalanan hamile kadınların yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alınmaları olasılığı, genel nüfustan hastalananlara oranla on misli daha yüksek.

Uzmanlar inaktive adjuvanlı ve/veya adjuvansız pandemi aşılarıyla ilgili olarak  hamile hayvanlarda yapılan araştırmalarda doğurganlık, gebelik, embriyo ve fetusün gelişimini bozacak doğum ve doğum sonrası gelişimi etkileyecek herhangi bir etkiye rastlanmadığına dikkat çektiler. SAGE uzmanları, hamile kadınlarda pandemik gribin yaratacağı ciddi sonuçlar da dikkate alındığında, ruhsatlı herhangi bir aşının hamilelerde kullanılmasını önermektedirler.

Pandemi aşısının güvenliliği

Uzmanlar şimdiye kadar dünyada yapılan Influenza A (H1N1)  aşısı uygulamalarında beklenmedik veya alışılmadık ciddi bir yan etkinin görülmediğine dikkat çekerek, görülen yan etkilerin de güvenli olduğu bilinen mevsimsel grip aşısının yan etkileri ile aynı olduğunu belirttiler.

SAGE uzmanları ayrıca mevsimsel grip (inaktive) ve pandemik grip aşılarının (inaktive) birlikte uygulanmasında herhangi bir sakınca olmadığını açıkladılar. Güvenlilik profili açısından da herhangi bir sakınca bulunmadığını, bu şekilde uygulanan aşılar sonrasında herhangi bir yan etki artışı gözlemlenmediğini ifade ettiler.