Tüm sorunlarınız için tek Adres Deva

Anasayfa > hastalığım iltihaplı eklem rmatizması..yumuşak doku romatizması… Hastalığı ve Tedavisi

hastalığım iltihaplı eklem rmatizması..yumuşak doku romatizması…

Soru :

bana koyulan teşhis romatoit atrit ve yumuşak doku romatizması …. 32 yaşındayım 4 yıllık evliyim hastalığım 2 yıl önce başladı 1 yıl bi çok doktora gittim teşhis hep aynı ve dedikleri ömür boyu ilaç kullanımı ama asıl sorun benim cocuğum yok ve bu beni dahada strese sokuyo ve bi fabrikada çalışıyorum iş yerim soğuk ve işim ağır size sormak istediğim benim rahatsızlığımdaki iltihap cocuk sahibi olmama engel olurmu

Sorunuzun Cevabı

Kas tendon, tendon kılıfı, tendonların kemiğe yapıştığı yerler, bağ, fasya, deri altı yağ dokusu, bursa, kapsülü gibi dışı dokuların, enf lamatuar veya dejeneratif değişikliklerine yumuşak doku romatizması adı verilir. Bu hastalık grubu içine oluş nedenleri ve klinik tabloları birbirinden ayrı pek çok hastalık girer. Ortak belirtiler, ağrı ve hareket zorluğudur. Bazılarının oluş nedeni bilinirse de, genelde oluş mekanizması kesin bilinmez.

Yerleştikleri yere göre sıralayarak tek tek gözden geçirelim:

1- Deri altı yağ dokusu Pannikülitis

2-Tendon ve tendon kılıf lan

a- Tendinit

b- Tenosinovit

c- Tenovajinit

d-Tenoperiostit (entesopati)

3-Bursa

Bursitis

4- Fasya Fasiitis

5-Kas

a- Miyosltis

b- Fibrositis (Fibromiyosit, fibromiyalji)

c-Miyalji

6- Eklem kapsülü Adezif kapsülit (periartritis)

Panlkülltlz: vücudun derialtı ve diğer yağ dokularındaki enflamatu

Pannlküiltis: vücudun derialtı ve diğer yağ dokularındaki enf lamatu-ar veya nekrotlk değişikliklere genel olarak pannikülitis denir. 3 şekilde

1- Menopoz ertesi dönemde görülen

2-weber-christian hastalığı

3- Pankreas kanserlerinde veya pankreatitlerde görülen yaygın (dis-semine) yağ dokusu nekrozu

En sık görülen menopoz sonrası kadınlarda kalça ve bacakta ağrılı yağ şişlikleridir. Ağrılıdır, hastalar eklemlerinin ağrıdığını zannederler. Elle sıkıştırılınca portakal kabuğu üstündeki delikli manzara gibi bir şekil gösterir. Nedeni bilinmez, weber-Christian hastalığında karın ve göğüste yağ dokusu hastadır, nekroz olur. Bu hastalık tüberküloz, sistemik lupus eri-lematosus, yüksek dozla uzun süre kortizon alanlarda görülebilir.

Tendinit:Tendonunenflamatuar ve dejeneratif değişikliğine tendinit denir. Zorlamalarla olur. omuz ekleminin aşırı hareketleri nedeniyle bu bölgede tendinit ve bursit çok yaygındır. Hastalığın verini lokalize etmeğe çalışmak için elle muayene edilir. Ve bu bulgulara göre klinik olarak hareket tarzı tayin edilir. Tendinitler en sık supraspinatus, biseps, gartroknemius ve tibialis anterior kaslarında olur. ortak belirtiler ağrı ve dokunmaya karşı aşırı hassasiyettir. Hastalar orta yaşlı, genelde erkek, travmaya maruz kalan kişilerdir. Erken dönemde röntgen bulgusu yoktur. Kalsiyum tuzları çökmüşse röntgende görülür. Bu birikimler her zaman ağrı ile birlikte olmaz. Tedavide amaç ağrının giderilmesi, kalıcı bozuklukların önlenmesi ve fonksiyonun düzeltilmesidir. Akut durumda hareketler kısıtlanmalıdır. soğuk uygulanır. Kronik vakalarda ısı tedavisi yapılır. Eğer rotator manşet veya biseps tendinitinden şüpheleniliyorsa problem şiddetine bağlı olarak ağrı rgiderici lokalted-birler alınır, çoğunlukla diatermi ve ultrason gibi fizik tedavi yöntemle ri kullanılır. Lokal steroid enjeksiyonlarının kullanılması etkilidir.

Bu eklemin kontraktüre gitme eğilimi nedeniyle acil olarak akut vakalarda Codman egzersizleri ile başlanarak, ağrı azaldığında eğer mümkünse tam hareketliliği sağlamak amacıyla resiprokai makara ve çubuk egzerslzleriyle devam edilmesi önerilir. Eklem hareketini artırmak için aktif pendüler (sarkaç) omuz egzersizi yaptırılır.

Ağrı yeterli kontrol altına alındığı zaman dirençli egzersizler başlatılabilir, önce deltold sonra iç ve dış rotatoriar için izometrik egzersizler öğretilir. Omuzun mobilitesini artırmak için egzersizler önce fleksion sonra iç ve dış rotasyonu eski haline getirmek üzere odaklastırılmalıdır.

Tenoslnovltier: Tendon kılıfının iltihabıdır. Travmalar sonucu olduğu gibi romatoid artrit gibi diğer romatizmal hastalıklarla birlikte de olur. Bazen de tüberküloz gibi enfeksiyonlarda ortaya çıkar, çoklukla il parmaklarının ekstansör, ayağın dorsif leksör tendonlarındadır. Ağrı şiddetlidir. Hareket ağrıyı artırır, bazen şiş olur. Tendinit tedavisinin aynı tedavi yapılır. Bazen ameliyat gerekebilir.

Bazen parmakların derin f leksör tendonlarından birinde iltihap sonucu olan değişiklikle parmak hareket ettirilirken takılıp’ kalır ve zorlanırsa bir tık sesi olur. Buna tetik parmak diyoruz. Nedeni devamlı travmalardır, çoğunlukla kadınlarda ve romatoid artritte olur.

Bir başkası el bileğinde iki tendonun abduktor pollîsis longus ve ekstansör pollisis brevis fibroz bir tünelden geçerken sıkışmasıdır. Buna De Ouervain hastalığı deriz. Travmalarla olur. Tedavi istirahat, steroid enjeksiyonları, sıcak uygulamaları, gerekirse cerrahi tedavidir.

Tendoperlostlt-Entesopatl: Tendonların kemiklerle birleştiği alanlardaki iltihabıdır. Primer veya sekonder olabilir. En sık rastlananları late-ral (Tenisçi dirseği) ve medial epikondilittir (Colfçü dirseği). Ayrıca bisepsin, ulnar bilek flexörierinin, trîseps tendonlarının yapıştıkları yerlerde ve pateliada entesopatiler görülebilir. Spondilitis ankilöpoetika-da da sık görülür.

Laterai ve medial epikondlilt: Parmak ve bilek eksansörlerinin veya fleksörlerinin tendinöz yapışma yerlerinin zedelenmesidir, iş ya da eğlence sırasında ani veya tekrarlayan travmalar sonucu oluşurlar. Tenisçi dirseği, odun kırma, çekiç vurma ve fındık kırma, dövme gibi el aktivi-teierinde ve tenisçilerde sık görülür. Tedavisinde kol* özellikle tenisçi dirseğinde bir splirit ya da alçı ile bileğin immobilizasyonu sağlanır, bilek ekstansörleri üzerindeki gerilimi azaltır. Stresten kaçınılması önerilir. Hafif analjeziklerin, soğuk ya da ılık kompreslerin kullanılması önerilir. Kronik devrede ultrason denenebilir. Hassasiyet yerine lokal enjeksiyon yapılması yararlıdır.

Ağrı azalınca izometrik ve izotonik egzersizlere başlanabilir. Konser-vatif işlemler başarısız ise cerrahi müdahale gerekebilir.

Bursitis: Eklem boşluğu dışında, tendon, bağ, yumuşak dokularla çevrili, sinovyal zarla kaplı ve içinde sıvı olan vücudun çeşitli yerlerindeki keselerdir. Bu, çeşitli yapılar arasında hareketi fazla sürtünme olmadan kolaylaştırır, vücutta 156 adet bursa bulunur. .

Eklemleri tutan romatoid artrit, mikrobik artrit gibi iltihabı hastalıklar bursaları da hastalandırabilir. Sıklıkla travma, meslek, mekanik tahrişler ve ilişikte bulunan tendonun hastalığı sonucu da olabilir.

Bursitis, alışılmadık veya aşırı ağır çalışmaların normal yapılarda veya anormal yapılarda tekrarlayan irritasyona bağlı olarak ortaya çıkar. Tipik örnekler kalça eklemi hastalığı ile birlikte olan trokanterik bursit veya dizinosteoartriti ile birlikte olan anserin bursit’dlr. Tendinöz bölgelerde en dikkate değer olarak rotator kaf tendonunda, kalsifik depo-sitler (kalsiyum hidroksiapatlt kristalleri) komşu bursaiara atılırlar ve bir akut bursit meydana getirebilir, bu genellikle çok ağrılı bir bozukluktur.

Subakromiyal veya subdeltoid bursaya ilaveten kayda değer birkaç bursa bölgesi daha vardır. Olekranon (dirsekte) bursası RA ve gut nedeniyle şişebilir. şişme için yeterli açıklama olmadığı zaman bursa aspire edilmeli ve sinovyal sıvı analizi yapılmalıdır. Kalça civarında mevcut 2 bursa vardır. Bu bursalar mekanik streslerle, fasyalataya yapışan kasların kontraktürleriyle, bacak uzunluğu farklılıkları ile veya bel ağrısı ile birlikte statik veya dinamik postüral streslerle tahriş olurlar.

Bursitte ağrı şiddetli iken soğuk kompresler yararlıdır. Bir parça iyileştiği zaman yavaş hareket egzersizleri uygulanır. Başlangıç pozisyonu olarak hasta sırtüstü, dizler f lekslonda ve ayaklar düz olarak yatar sonra her iki bacak, etkilenmiş olan bursanın ağrıyı artırmaktan kaçınacak şekilde rotasyon yaptırırlar. Karşı taraf dizi zemine değecek kadar rotasyon yapabildiğinde daha ileri pelvis ve kalça rotasyon egzersizi uygulanabilir.

Ânserin bursa tibial, dizin öniç yüzeyi üzerinde yer alır. Sartoryus, grasilis ve semitendinosus kaslarının birleşme yerini tibiadan ayırır. Anserin bursanın irritasyonu dizin osteoartrozu ve varus deformitesine eşlik eden mekanik streslerle birlikte meydana gelir. Tedavi dizdeki irritasyonu gidermeye yöneliktir. Kuadriceps kası kuvvetlendirilir ve dize elastik bant konur. Bir baston ya da koltuk değnekleri kullanmak yararlı olabilir. Süratle rahatlama sağlama açısıdan lokal steroid enjeksiyonları çok faydalıdır ve bütün kronik durumlarda olduğu gibi analjezikler ve anti-enflamtuar ilaçlar fayda sağlayabilir.

Daha az sıklıkta semptom veren çeşitli bursalar vardır, iskiogluteal bursa irrite olduğunda oturma esnasında ağrı oluşturabilir. Oturma yas-tıkçıkları İle birlikte daha önce anlatılan genel tedavi prensipleri tavsiye edilebilir. Topuk üstündeki asil tendonunda yüzeysel ve derin bursalar vardır ve irrite olabilirler. Bunlar spondilitis ankilopoetikaya bağlı olarak tutulabilirler ve hatta bu bölgede bursit tespit edildiği zaman bu hastalıktan kuşkulanılmalıdır. Bu tür bir bursitte anlatılmış olan genel tedavi yaklaşımlarına ilaveten bir yastık koyarak desteklemek sureti ile asil tendonundaki gerginliği azaltacak şekilde topuğu yükseltmek gerekir.

Akut bursitte analjezik ilaçlar, soğuk veya buz uygulamaları, istirahat tavsiye edilir, iğer derhal cevap alınmazsa kısa etkili oral steroidler örneğin prednison-0.5 mg/kg gibi bir dozla 3-4 gün için kullanıldığı takdirde genelde rahatlık sağlar. Lokal sterold enjeksiyonları da aynı şekilde faydalıdır. Semptomlar kısmen ya da tamamen ortadan kalktığı zaman önce yavaş.hareketler arkasından hareket kaybını telafi etmek için aktif germeler ve nihayet kuvvet kazanmak üzere izometrik egzersizler uygulanmalıdır.

Fassiitls: Dupuytren Kontraktürü: Nedeni bilinmeyen, genellikle 3 ayda 4 mkf eklemin palmar yüzeyi üzerindeki bölgeden menşe olan, pal-mar fasyanın ağrısız, nodüler kalınlaşmasından ibarettir, çeşitli nedenlerle meydana gelir. Romatizmal olaylarda 4.5. parmaklar, dîabette, ise daha çok 3,4. parmaklar tutulur. Fibroz olay yıllar sonra duraklayabilir ya da nodüllerden başlayarak ilerleyen fibroz bandlar MkP ve PİP eklemlerde fleksion kontraktürlerine yol açabilir. Hatta olay daha da ilerleyerek tüm palmar fasyaya yayılır ve elde fonksiyon kaybı ortaya çıkabilir. Kontraktürün ilerlemesini önlemek için her gün MKP eklemlere germe egzersizleri ya da splintleme denenebilir, uttrason, masaj, parafin, sıcak kompres uygulamaları ve lokal kortîkosteroid enjeksiyonlarından fayda görmeyen vakalara cerrahi gerekir.

Planta fassit: Topuk altında ağrı ve hassasiyet vardır. Bu röntgende de görülebilir veya görülmeyebilir. Plantar fassit bir kalkaneal epinin habercisi olabilir. Tedavide, ayakkabı İçine fasyanın gerilmesini azaltacak bir destek konması veya kortîkosteroid enjeksiyonu ile ağrının giderilmesine çalışılır. Kronik fassit’te tenotomi ve epinin çıkarılması şeklinde cerrahi işlem uygulanabilir.

Fibrozit sendromu: Yumuşak doku romatizması içerisinde anlaşılması en zor olan rahatsızlık f ibrozit sendromudur. Genellikle omuz ve kalça bölgelerinden omurga ve gövdeye uzanan lokal kas hassasiyet bölgelerinden (tetik noktalar) oluşur. Fibrozit terimi kuşkusuz yanlışJ

Bu sendroma ayrıca fibromiyositis, fibromyalji, kas romatizması, düzeltilmeyen uyku sendromu, genel artmış kas-iskelet ağrı sendromu gibi adlar da verilir. Primer f ibrozitlerde kas ağrılarından başka hiçbir patolojik olay yoktur. Sekonder fibrozit sendromunda, hastada bir başka romatizmal hastalık, kemik hastalığı, enfeksiyon veya başka bir kronik hastalık vardır.

Fibrositis sıklıkla kadınlarda olur, bazı çalışmalarda hastaların ancak %15′i erkektir. Genelde 20-50 yaşlan arasında göailse de genç ve yaşlılarda da olabilir. Hastalığın sıklığı kesin bilinmezse de hastanelere başvuran romatizmalı hastaların %15′inde’ bulunduğu tespit edilmiştir.

Oluş nedenleri kesin bilinmemekle beraber şahsiyet, aşırı duyarlılık, stresler, psikolojik bozukluklar, mekanik değişiklikler, postür, uyku bozuklukları gibi çeşitli faktörlerin bir arada birbirlerini etkilemesi sonucu ortaya çıktığına inanılmaktadır. Bu kişilerin fazla istekleri olan, her şeyin idealini yapmak isteyen tipte kişiler oldukları bilinmektedir.

Temel patoloji bu tetik dediğimiz kas spazmı bölgelerinin gelişmesi olarak gözükmektedir. Bu durum çoğunlukla aksiyal iskeletten yansıyan ağrının ya da daha seyrek olarak geniş kök eklem düzensizliklerinin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Patolojik olarak iltihap bulunmadığı halde artmış hücre içi amorf deposit, artan mast hücre, trombositler ve myof-lamentler gözlenmiştir.

Son zamanlarda fibrosit sendromlu hastalarda normal delta dalga uyku paterni bozuklukları bulunduğu ve normal uyku paternierl sağlamak üzere uyku ilacı tedavisi uygulandığında bu belirtilerde azalma görüldüğü kaydedilmiştir, Fibrosit sendromu belki de uyku bozukluğu ile ilgili primer bir rahatsızlık ve çeşitli lokal veya genel iltihabı ve dejene-ratif eklem bozukluklarına bağlı sekonder bir rahatsızlık olarak ortaya çıkmaktadır. Fibrosit sendromu, tanısı, gergin, endişeli ve şiddetli bir romatizmal hastalığa tutulmaktan korkan pekçok hastada önemlidir. Bu hastalar soğuğa ve hava cereyanına hassastırlar. Yorgunluk ve sinir gerginliği şikâyetlerini artırır. Kendilerine olayın geçici ağrılı bir rahatsızlık olduğu, sakat bırakıcı eklem probleminin söz konusu olmadığı anlatılmalıdır.

Fibrosltiste ağrı yaygın bir alanda, derin; kunt bir ağrı şeklindedir. Daha çok kas, tendon yapışma yeri ve kemiklerin çıkıntı yerlerinde hissedilir. Eklemde hiç ağrı olmaz. Tutukluk diğer romatizmal hastalıklarda kinin aksine, ekseriya çalışmadan sonra çıkar, istirahatte yoktur, sabah tutukluğu yoktur, fakat yataktan kalkarken yorgunluk hissi ve birkaç dakika süren ağrılar olabilir. Derin uykuya dalamama, baş ağrısı, sık idrar etme, aşırı bitkinlik hissi, enerji azalması, depresyon, iştahsızlık, kabızlık ve sekse karşı duygusuzluk birlikte bulunur. Bu hastalar bazen spasik kolit ve kardiak nöroz tanısıyla tedavi edilirler. Ağrılı tetik noktaları vücudun 14 yerinde bulunur.

1. Boynun alt arka orta kısmında

2. Trapez kaslarında (sağ, sol)

3. Kürek kemiğinin iç yanında (sağ, sol)

4. Bel alt, orta kısmında

5. Kaba etlerin üst dış kısmında (sağ, sol)

6. Dirsek dış epikondilinde (sağ, sol)

7. ikinci kaburganın önde kıkırdakla birleştiği yerde (sağ, sol)

8. Dizin iç yüzünde yağ paketinin .olduğu yerde (sağ, sol)

Ayrıca ensede saçların yapıştığı nokta, sakroiliak eklem üstü, asil ten-donu, iç epikondil gibi 8 ayrı yerde de bu ağrılı tetik noktaları bulunabilir. Bir hastada fibrositis tanısı koymak İçin yaygın ağrıların 3 aydan uzun sürmesi, 14 tetik noktanın en az 12 tanesinde elle basılınca lokal hassasiyet oluşu, sabah yorgunluğu ve/veya uyku bozukluğu, kürek kemikleri üzerinde veya trapezyus kası bölgesinde deriyi iki elimizle katlayınca hassasiyet olması şarttır.

Bu hastaların laboratuvar ve röntgen bulguları normal sınırlar içindedir.

Tedavi: Kesin teşhis konduktan sonra hastaya şu açıklamalarda bulunulmalıdır:

1. Bu hastalık sakatlık bırakmaz:

2. Uykusuzluk, şikâyeti.arttırır.

3. Bel ve boyun bölgesinde olan mekanik yükler şikâyetleri artırır.

4. Psikolojik stresler ve aşırı duyarlılık hastalığa zararlıdır.

5. Egzersizler, spor ve kondüsyonda olma tedavinin önemli bir kısmını oluşturur.

Hastaya bu açıklamalar dışında ilaçlar, fizik tedavi ve rehabilitasyon ve psikolojik destek verilir, çeşitli analjezikler, uyku bozukluğu varsa uyku ilacı, depresyon varsa antidepressiv ilaçlar, kas gevşeticiler verilir.

Aktiviteler veya sakin haldeki meşguliyetler esnasındaki uygunsuz vücut mekaniğinden oluşabilecek mekanik basınç engellenmelidir, özellikle hastaya sert bir yatak edinmesi veya yatak altına sunta yerleştirmesi söylenebilir, ayrıca uygun oturma ve ışıklandırmanın, okuma ve televizyon seyretme gibi amaçlar için kendisine gözlükleri kadar gerekli olduğu anlatır. Genel ısınma ve kondisyon hareketleri verilerek vücudun hareketliliği ve kondisyonu sağlanır, böylece alışılmadık aktivitelerden dolayı oluşabilecek fibrositik stresler engellenmiş olur. Semptomlar, inatçı olduğu zaman, lokal tetik alanlara buz masajı ve germe teknikleri, yoğurarak masaj, lokal ısı, lokal elektrik stimulasyonu ve lokal ultrason hafif analjezikler ile tedavi edilebilir, %1′lik lokal lidokain enjeksiyonları genellikle şiddetli veya inatçı tetik bölgeleri için faydalıdır.

Yorgunluk, gerginlik ve psikolojik streslerin bu problemi artırması bunun psikolojik romatizma olmasını gerektirmez. Bununla beraber psikolojik ve sosyal yardım bu tür hastaların çoğunda ilave bir fayda sağlayabilir. Fibrosit nodülleri lomber veya servikal disk hastalıkları gibi diğer patolojiye bağlı olarak meydana çıktığı zaman.bu problemlere yönelik uygun tedavi refleks tetik noktaların lokal tedavisi ile birlikte yapılmalıdır. Biofeedbeck, psikolojik grup tedavisi^rtam değişme, yoga, meditasyon gibi tedaviler yararlı olabilir.

Kapsuilt: Eklem kapsüllerindeki romatizma! değişikliklere adezif kap-süiit ve periartrit adları verilir. Omuz ve kalça eklemlerinde sık görülür.

Omuz periartriti (Periartiritis humeroskapularis-Donuk omuz)

Omuz ekleminin tüm hareketleri kısıtlanır. Travmalara bağlı ezilme, kırık ve çıkıklarda, rotator.kaf veya bisipital tendinitlerde ağrı nedeniyle kolun uzun süre adduksiyon pozisyonunda tutulması sonucu görüldüğü gibi miyokard enfarktüsü, kronik akciğer hastalıkları ve servlkal ra-dikülitleri takiben de görülebilir, çoğunlukla tek taraflı olup 45-60 yaşlarındaki kadınlarda daha sıktır. Ağrı giderek artar ve devamlı hale gelir, hastanın uykusunu dahi engeller ve eklemin tüm hareketleri kısıtlanır. Tedavi edilmeden uzun süre kalırsa başta deltoid olmak üzere biseps ve diğer omuz kaslarında atrofi gelişebilir. Nörolojik muayene normaldir.

Tedavisinde:

Omuza buz paketleri.

omuz kavşağı kaslarına genel masaj.

Bir terapist ya da ailenin eğitilmiş bir elemanı tarafından yapılan hafif eklem mobilizasyonu.

Evde sık olarak kendi kendine yapılan egzersizler.

Ağızdan ya da enjeksiyon ile anti-enf lam atuar ilaçlar uygulanır. Tüm bu konservatif tedavilere direnen olgularda genel narkoz altında kapalı manipulasyon yapılır, bu uygulama kronik ve kırık tehlikesi olmayan vakalarda denenmelidir. Adezif kapsulitin nedeni biseps tendinlti ise ve tüm tedaviler yetersiz kalırsa cerrahi girişim denenir.

Kalça Periartriti (Periartritis koksa)

omuz periartritine göre oldukça seyrektir. Eklemin kendi yapısındaki bozukluklarda, travmalar ve ekleme başka organlardan yayılan ağrıların neden olduğu kas spazmlarında ortaya çıkar. Hasta eklem kapsülü basmakla ağrılı, abduksiyon ve dış rotasyon hareketleri ağrılı ve kısıtlıdır. Hasta o taraf kalçası üzerine yatamaz ve yürümesi güçleşmiştir. Tedavisi, omuz periartritindeki gibidir.

Aranan Kelimeler:

Etiketler: , , ,

08 Şubat 2011

Bir Önceki Yazı

«

Bir Sonraki Yazı

»
Soru Sormak için Resme Tıklayın

Sizde bu konu ile ilgili yorum yapabilir Soru Sorabilirsiniz

Yorum yaparken veya Soru Sorarken !
Düzgün bir Türkçe kullanınız!
Argo ve küfürlü kelimeler kullanmayınız!
İnsanları rencide edici ithamlarda lütfen bulunmayınız!
Saçma isim ve yanlış mail adresli sorular cevaplanmaz


Sağlık Ekibi Sağlık Kategorileri

  • Ağız ve Diş
  • Akciğer Hastalıkları
  • Bağırsak ve Anüs
  • Beslenme Hastalıkları
  • Beyin ve Sinir
  • Böbrek ve İdrar Yolları
  • Bulaşıcı Hastalıklar
  • Cilt Hastalıkları
  • Cinsel Hastalıklar
  • Çocuk Hastalıkları
  • Diğer Hastalıklar
  • Diyet
  • Doktora Sor
  • Eklem Hastalıkları
  • English Health
  • Erkek Hastalıkları
  • Estetik
  • Genetik
  • Göz Hastalıkları
  • Hastalıklar
  • Hormon Hastalıkları
  • İlk Yardım
  • Kadın ve Doğum
  • Kalp ve Damar
  • Kan Hastalıkları
  • Karaciğer Hastalıkları
  • Kas Hastalıkları
  • Kategorilenmemiş
  • Kemik Hastalıkları
  • Kulak Burun Boğaz
  • Laborant
  • Laboratuvar Günlüğü
  • Mide Hastalıkları
  • Ruh Hastalıkları
  • Sağlık Haber
  • Sağlık Sözlüğü
  • Sağlıkta Pratik Bilgiler
  • Şifalı Bilgiler Kitabı
  • Solunum Hastalıkları
  • Doktor Deva